Nguồn: Yahoo Finance

Thuế quan và sự trở lại của những cú sốc chính sách

Quyết định gần đây của cựu Tổng thống Trump về việc tái áp đặt các mức thuế quan cao, lên tới 125% đối với hàng hóa Trung Quốc, đã khiến các thị trường tài chính toàn cầu rơi vào hỗn loạn. Thông báo này được đưa ra một cách bất ngờ, khơi dậy những lo ngại tương tự như cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung năm 2018–2019. Mặc dù Trump khẳng định rằng ông "biết mình đang làm gì", các thị trường đã diễn giải sự leo thang đột ngột này là dấu hiệu của sự bất ổn chính sách.

Ngay sau thông báo vào ngày 2/4, các thị trường chứng khoán toàn cầu phản ứng tiêu cực. Chỉ số Nasdaq Composite giảm gần 6% và ghi nhận mức sụt giảm điểm trong ngày cao nhất trong lịch sử. Chỉ số S&P 500 và Dow Jones cũng giảm mạnh, với mức giảm trên 1%. Các ngành nhạy cảm với rủi ro như công nghệ và sản xuất chịu tác động nặng nề nhất, nhưng nỗi lo lan rộng, đẩy các tài sản an toàn như trái phiếu kho bạc Mỹ và vàng tăng giá.*

Tuy nhiên, đây không phải là kết thúc của tác động tiêu cực trên thị trường. Chỉ trong 4 ngày giao dịch, chỉ số S&P 500 mất 15% giá trị, xuống dưới ngưỡng tâm lý 5.000 điểm. Chỉ số Nasdaq nặng về công nghệ giảm 17%, các chỉ số toàn cầu khác cũng theo đà giảm.*

Nguồn: Yahoo Finance

Biến động gia tăng trong bối cảnh bất ổn

Chỉ số biến động của CBOE (VIX), thước đo biến động ngắn hạn dự kiến trong chỉ số S&P 500, đã tăng mạnh. Từ mức tương đối ổn định quanh 14–15 vào tháng 3, VIX đã tăng vọt lên trên mốc 50 điểm, mức cao nhất kể từ đầu đại dịch. Sự tăng vọt này diễn ra sau thông báo về thuế quan của Trump và phản ánh nỗ lực của nhà đầu tư trong việc phòng ngừa rủi ro trước khả năng thua lỗ thêm. Chỉ số này đã dao động mạnh mẽ kể từ đó, phản ánh sự bất ổn ngày càng gia tăng.

Điều đáng chú ý là đợt tăng vọt này không chỉ liên quan đến thuế quan. Nó phản ánh bản chất khó lường của chính sách kinh tế của Trump. Những động thái hỗn loạn và thiếu nhất quán về kinh tế của ông đã khiến nhà đầu tư lo lắng kể từ khi ông nhậm chức vào tháng 1.

Sự thuyên giảm tạm thời của thị trường

Bảy ngày sau thông báo ban đầu, vào ngày 9/4, Trump lại thể hiện sự không nhất quán. Nhà Trắng đã phần nào đảo ngược quyết định bằng cách thông báo hoãn áp dụng hầu hết các mức thuế trong 90 ngày, kích hoạt một đợt tăng giá ngắn hạn trên các thị trường toàn cầu.

Sau thông báo này, các thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng vọt, ghi nhận một trong những đợt phục hồi mạnh mẽ nhất trong lịch sử. Chỉ số S&P 500 tăng 9,6%, đánh dấu mức tăng trong một ngày tốt nhất kể từ năm 2008 và là mức tăng lớn thứ ba kể từ những năm 1930. Chỉ số Nasdaq Composite tăng thậm chí ấn tượng hơn với 12,2%, mức tăng lớn nhất kể từ năm 2001 và là mức tăng lớn thứ hai trong lịch sử. Trong khi đó, chỉ số Dow Jones tăng 7,8%, cũng đạt mức kỷ lục trong ngày trên tất cả các chỉ số chính.*

Tuy nhiên, đến ngày 10/4, đã được làm rõ rằng các mức thuế quan cụ thể theo ngành, như đối với dược phẩm, sẽ vẫn được duy trì. Cổ phiếu dược phẩm lao dốc gần 7% trong một ngày, cho thấy thị trường phản ứng nhanh chóng trước sự không nhất quán trong chính sách thương mại. Các thị trường chứng khoán rộng lớn hơn cũng tiếp tục suy giảm trong bối cảnh lo ngại về thuế quan vẫn còn dai dẳng.*

Mô hình chính sách do biến động thị trường chi phối

Điều này không có gì mới. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, thị trường đã quen với sự biến động do tweet gây ra, những biến động đột ngột được kích hoạt bởi các tuyên bố chính trị. Điểm khác biệt hiện nay là quy mô và sự tập trung quyền lực. Không có các cơ chế kiểm soát thể chế mạnh mẽ, các quyết định kinh tế của Trump hiện có tác động sắc nét và tức thì hơn đến dòng chảy tài chính toàn cầu.

Đối với nhà đầu tư, thông điệp rất rõ ràng: biến động đã trở lại và nhu cầu về quản lý rủi ro vững chắc cũng vậy. Các chiến lược phòng hộ sử dụng hợp đồng phái sinh VIX hoặc chuyển sang các ngành phòng thủ đang trở nên phổ biến. Quan trọng hơn, nhu cầu về vàng, trái phiếu và các công cụ phòng hộ thị trường mới nổi đang gia tăng như một biện pháp bảo vệ trước những cú sốc chính sách tiếp diễn.

* Hiệu suất quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai.